نادرست اخبار ایران تلگرام اطلاعات اخبار اجتماعی

نادرست: اخبار ایران تلگرام اطلاعات اخبار اجتماعی

گت بلاگز اخبار فرهنگی و هنری مشکل شرعی ربنای شجریان

اگرچه نامه سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به رییس شرکت صداوسیما و درخواست پخش «ربنا» با صدای محمدرضا شجریان امیدواری‌ها را جهت پخش این دعا ا

مشکل شرعی ربنای شجریان

مشکل شرعی ربنای شجریان

عبارات مهم : شجریان

اگرچه نامه سیدرضا صالحی امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به رییس شرکت صداوسیما و درخواست پخش «ربنا» با صدای محمدرضا شجریان امیدواری ها را جهت پخش این دعا از رسانه ملی در ماه رمضان امسال زیاد از پیش کرد ولی در نهایت تصمیم همان چیزی بود که در غروب روز شنبه مشخص شد؛ ربنا امسال هم پخش نمی شود. .

به گزارش روزنامه اعتماد ،این تصمیمی بود که با عدم تصویر العمل مسوولان صداوسیما و در راس آنها عبدالعلی علی عسگری، رییس این شرکت نسبت به این نامه که در روزهای نهایی هفته گذشته رد و بدل شده است بود قابل آینده نگری به نظر می رسید. ولی روز شنبه اتفاق دیگری افتاد.

مشکل شرعی ربنای شجریان

در پاسخ به این نامه وزیر ارشاد که از جزییات آن هیچ خبری منتشر نشد و در خبرها تنها به موضوعش یعنی درخواست پخش ربنا پرداخته شده است بود در نهایت با پاسخ محمدجواد لاریجانی، عضو شورای نظارت صداوسیما بود به وزیر ارشاد مبنی بر دلایل عدم پخش ربنا همراه شد.

«در مورد نامه منتسب به جناب عالی خطاب به شرکت صداوسیمای جمهوری اسلامی دائر بر ضرورت پخش تلاوت منتخبی از آیات چند سوره از کلام الله مجید با صدای هنرمند معروف آقای شجریان مهم دانستم که توصیه مهمی را خدمت تان عرض کنم. از آنجا که عنوان دفاع از ایشان یک مناقشه سیاسی شده است هست، لذا در تلاوت مذکور توجه به آیت تحت الشعاع قرار می گیرد و این امر خلاف موازین شرعی تلاوت هست؛ لذا خواهشمند است که سایر قطعات آوازی آن هنرمند را مطرح فرمایید که اتفاقا دارای ساختار موسیقیایی مهم تری هم هستند. حتما می دانید که تحت الشعاع قرار گرفتن توجه به آیات باهرات نسبت به مقارنات آنقدر مهم بوده که بعضی از فقهای بزرگ تلاوت ملحون را مورد شبهه قرار داده اند.»

اگرچه نامه سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به رییس شرکت صداوسیما و درخواست پخش «ربنا» با صدای محمدرضا شجریان امیدواری‌ها را جهت پخش این دعا ا

این بخشی از پاسخی بود که لاریجانی به وزیر ارشاد داد تا در آن تلویحا به دلایل مهم عدم پخش ربنا با صدای محمدرضا شجریان در طول این سال ها اشاره کرده باشد و در آخر این عنوان را عنوان کند که پخش ربنا علی رغم موازین شرعی است.

او در توضیح این علت در ادامه این نامه این طور می نویسد: «البته این حساسیت در میان موسیقی دانان بزرگ و حرفه ای هم مطرح است و آنان غالبا ابا دارند که قطعات مهم ترکیبی آنان همراه با آواز پخش شود، لیکن معتقدند توجه به الحان و معانی (و گاه حرکات متناظر بدنی) توجه به رموز و ظرافت های نهفته در تناسب های ایقاعی را که جوهر مهم هنر موسیقی است تحت الشعاع قرار می دهد.»

محمدجواد لاریجانی در حالی به این نامه وزیر ارشاد که حتی متن آن هم در اختیار رسانه ها قرار نگرفته بود، پاسخ می داد که نامه خطاب به عبدالعلی علی عسگری، رییس شرکت صداوسیما نوشته شده است بود. این موضوعی بود که روز گذشته با تصویر العمل حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل منزل موسیقی روبه رو شد و او در پاسخ به لاریجانی به همین مورد اشاره کرد.

مشکل شرعی ربنای شجریان

نوربخش در گفت وگویی با «ایلنا» با اشاره به موضع گیری محمدجواد لاریجانی راجع به ربنای محمدرضا شجریان و اعلام «خلاف موازین شرعی بودن آن» گفت: «ایشان تشکیکاتی کرده اند که به ظاهر زیاد از زاویه علم قرائت بوده است که البته مشخص نیست ایشان اساسا چقدر با مساله قرائت آشنایی دارند؛ این یک مساله هست. ولی مساله مهم من این است که نامه ای به وسیله وزیر محترم ارشاد به رییس شرکت صدا و سیما نوشته شده؛ آقای دکتر محمدجواد لاریجانی ظاهرا مثل دیگر مواردی که از ایشان سراغ داشته ایم و میل به ارزش جهت پاسخگویی به پرسشها مختلف، در این مورد هم ظاهرا جسارت ارزش از بقیه زیاد بوده که پاسخ به این مساله را شخصا بر عهده گرفته اند.»

مدیرعامل منزل موسیقی در ادامه به فعالیت محمدرضا شجریان در کودکی و در زمینه قرائت قرآن اشاره کرده و این مساله را مطرح می کند که او جهت خواندن این دعا فرد ناآشنایی در این زمینه نبوده است تا به بخش عمده ای از ایرادهای لاریجانی پاسخ دهد. نوربخش که خودش هم به عنوان قاری قرآن فعالیت داشته یکی از عالی ترین اجراها در زمینه مناجات خوانی را ربنای شجریان می داند و در توضیح این دعا با صدای او می گوید که مناجات خوانی با تلاوت قرآن تفاوت دارد.

اگرچه نامه سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به رییس شرکت صداوسیما و درخواست پخش «ربنا» با صدای محمدرضا شجریان امیدواری‌ها را جهت پخش این دعا ا

او در ادامه به قرائت های قرآنی شجریان هم اشاره می کند: «استاد شجریان نوارهایی در زمینه قرائت قرآن دارد که سی دی هایش موجود هست؛ آقای دکتر لاریجانی می توانند به این نوارها مراجعه کنند. استاد شجریان قرائتی دارند که بر شیوه مرحوم استاد مصطفی اسماعیل اجرا شده است هست. آن وقت هنگامی که قاریان بزرگ این قرائت را گوش داده اند همه لب به تحسین گشوده اند. هنگامی که شما در مقام مناجات چیزی را می خوانید، ممکن است مقداری از مولفه های قرائت قرآن فاصله بگیرید. ربنای شجریان یکی از عالی ترین نمونه های مناجات خوانی هست؛ ضمن اینکه استاد شجریان نیز در این زمینه ادعایی نداشته و این ربنا را به عنوان الگویی جهت تمرین عده ای ضبط کرد که بعدها پخش شد و بسیار مورد اقبال مردم قرار داده شد و ملت ما سال های سال با آن زندگی کرده اند. امروز ربنا در گوش و ذهن همه مردم ما است و هر وقت پخش می شود مردم به یاد لحظات نورانی افطار ماه مبارک رمضان می افتند.»

اما محمدرضا نوربخش در بخش نهایی صحبت هایش در تصویر العمل به ایرادات محمدجواد لاریجانی به نمونه مشابه دیگری که سال هاست از شبکه های متفاوت رسانه ملی پخش می شود، اشاره می کند و اذان مرحوم موذن زاده اردبیلی را مثال می زند: «با این قاعده ای که ایشان می گویند اذان مرحوم موذن زاده اردبیلی نیز از نظر قواعد قرائت قرآن مسئله دارد. ایشان لطف کنند به صدا و سیما بگویند دیگر اذان موذن زاده اردبیلی را پخش نکنند. به علت اینکه اگر بخواهم از نظر قواعد تجوید بررسی کنیم اذانی که مرحوم استاد موذن زاده اردبیلی گفته اند اذان فارسی محسوب می شود و از لحن فارسی در آن استفاده شده است و تجویدش هم متفاوت هست. حال آنکه این اذان حالی دارد که ما باید به دنبال روح حاکم بر آن باشیم. مردم هم روح حاکم بر آن اثر را دیدند و پذیرفتند. امروز اذان موذ ن زاده اردبیلی با روح و جان مردم ممزوج هست. اگر شما از مردم کشور عزیزمان ایران بپرسید کدام اذان را زیاد دوست دارید، حتما اکثریت ارزش می گویند اذان موذن زاده اردبیلی. این طبیعی است چون کسی کار به لحن اثر ندارد و به قول شاعر «ما درون را بنگریم و حال را». نوربخش همین عنوان را علت مهم پذیرش عمومی جهت پخش این دعا می داند و در نهایت پیشنهاد می دهد که «دوستان بهتر است دنبال علت دیگری جهت پخش نکردن ربنا باشند.»

مشکل شرعی ربنای شجریان

حسام الدین سراج یکی دیگر از اشخاص موسیقی بود که روز گذشته به این نامه پاسخ داد. او در صحبت هایی کوتاه در مورد دعای ربنا توضیح داد: «وقتی صحبت از موازین شرعی به میان می آید، به نوعی بحث حلال و حرام موسیقی مطرح است ولی اینکه ربنای استاد شجریان علی رغم موازین شرعی تلاوت است جمله جالبی نیست و بسیار سنگین هست. مردم از این ربنا خاطره دارند همانطور که از اذان موذن زاده اردبیلی خاطره دارند و می توان گفت که موذن زاده نیز در تلاوت آن اذان تجوید قرآنی را رعایت نکرده و با صوت اجرا کرده است.» ولی علت پخش نشدن ربنا در طول این سال ها چیست؟ «در سال ٧۴ جهت آقای لاریجانی که آن موقع رییس صداوسیما بود نامه نوشتم و این نامه را هم به این علت نوشتم که همه به من می گفتند آیا جلوی اینها را نمی گیرید لیکن صدا و سیما موزیک های شما را پخش می کند و ویدئو روی آن می گذارد که ما خودمان یک تصویر و تفسیر در ذهن ما داریم ولی صدا و سیما یک چیز دیگری را به ما نشان می دهد و تصویر هایی را می گذاشتند که هیچ ربطی به موزیک نداشت[…] در آن نامه عنوان کردم که ما با خون دل این هنر را به اینجا رسانده ایم. این نوارها را با خون دل تهیه کرده ایم. شما اجازه پخش اینها را با تغییراتی که در آنها داده اید، ندارید و از ایشان خواستم که دستور بدهند این نوارها پخش نشود.»

این روایت خود محمدرضا شجریان از نامه ای است که سال ها پیش جهت درخواست عدم پخش آثارش از صداوسیما نوشته هست. او اینها را در گفت وگویی بیان کرد که سال گذشته درست در روزهایی که باز هم صحبت از پخش ربنای او از تلویزیون قوت گرفته بود منتشر شد. استاد آواز کشور عزیزمان ایران در این بین ربنا را به عنوان یکی از استثنائات این درخواستش دانست: «در آنجا گفتم فقط اجازه پخش ربنا را دارید. لیکن جهت افطار مردم آن را خوانده ام [… ] به هر حال من شکایت کردم و حق هم به من داده شد و البته گفته اند که شجریان خودش نخواسته ربنا پخش شود که این را کاملا تکذیب می کنم. ربنا متعلق به من هم نیست. متعلق به مردم هست. جزو زندگی و عواطف مردم است و هیچکس حق ندارد آن را از مردم بگیرد. من که صاحب این اثر هستم و در واقع آن را خلق کردم هم می گویم متعلق به مردم هست. من ربنا را هرگز از مردم دریغ نکردم. حالا اگر اقتضای سیاست است که صدای من را به هیچ صورتی پخش نکنند، خودشان می دانند ولی دروغ نگویند که ربنا را من نگذاشته ام پخش کنند.»

در فاصله تصمیم جهت پخش ربنا و عدم پخش آن سال ۸۸ یک نقطه عطف بود. به نظر می رسد عدم پخش این دعا با صدای محمدرضا شجریان به خاطر محدودیت و حساسیت هایی باشد که در این سال در مورد او در صداوسیما ایجاد و اعمال شد، اتفاقی که بعدها به جز مناسبت هایی خاص (ایام انتخابات) که با پخش صدای شحریان از تلویزیون همراه بود ادامه پیدا کرد. این محدودیت توصیه ای است که مسوولان ارشاد هم بارها در سال گذشته و در روزهایی که محمدرضا شجریان دوران درمانی اش را سپری می کرد به آن اشاره کردند.

در آن روزها هر وقت صحبت از اجرای صحنه ای محمدرضا شجریان به میان می آمد این عنوان هم مطرح می شد که در این مورد تنها وزارت ارشاد تصمیم گیرنده نیست و مشورت ها ادامه دارد. بعدتر البته اتفاقات دیگری هم افتاد. درست در روزهایی که محمدرضا شجریان همچنان دوران درمان خود را در منزل سپری می کرد مجوز انتشار یکی از آلبوم های او با عنوان «طریق عشق» با آهنگسازی پرویز مشکاتیان صادر شد و امیدواری ها جهت برطرف محدویت در مورد استاد آواز کشور عزیزمان ایران زیاد شد.

در این بین مسوولان وزارت ارشاد هم به بهانه های متفاوت از فراهم شدن امکان برگزاری کنسرت محمدرضا شجریان در صورت اصلاح کامل او صحبت کردند.

آخرین بار در مناظره های نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود که بار دیگر، البته بدون نام بردن از محمدرضا شجریان از او یاد شد: حسن روحانی: «ما الان یک هنرمند داریم که از دعای ربنایش ممانعت می کنیم، با این اوضاع چطور می توانیم تعالی و پیشرفت داشته باشیم؟» اینها جمله هایی بود که حسن روحانی در مناظره دوم با عنوان فرهنگی و سیاسی به آن اشاره داشت. دو هفته بعد نوبت به نامه وزیر ارشاد رسید تا یک قدم فراتر رفته و درخواست پخش ربنای شجریان از تلویزیون مطرح شود. حالا همه چیز به نقطه شروع برگشته هست. فعلا تصویر العمل ها به پاسخ لاریجانی به نامه وزیر ارشاد در بین اهالی موسیقی ادامه دارد و در آن بین وزارت ارشاد هم هنوز به مساله ورود نکرده هست. آنچه تا اینجا مشخص شده است این است که هیچ کدام از طرفین حاضر نیستند در مورد این یک عنوان خاص و نام «محمدرضا شجریان» از مواضع ارزش کوتاه بیایند.

واژه های کلیدی: شجریان | محمدرضا | لاریجانی | قرائت قرآن | وزیر ارشاد | استاد شجریان | محمدرضا شجریان | اخبار فرهنگی و هنری


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs